19-01-10

Waarom heemkunde bedrijven?

Ik spreek niet graag ove heemkunde, die term heeft nogal een Blut-und-Boden associatie. Liever spreek ik over lokale geschiedenis.

Lokale geschiedenis is redelijk populair, dikwijls bij gepensioneerde mensen, die tijd genoeg hebben om zich daarmee bezig te houden. Want vergis je niet: lokale geschiedenis is moeilijk, taai, en zeer tijdsintensief. Als men er zich niet toe wil beperken om oudere heemkunidge geschiedenissen over te schrijven (wat velen doen), dan moet men geduldig oude, nauwelijks leesbare archiefstukken doorsnuffelen, in de hoop iets te vinden dat van belang is voor de geschiedenis van zijn dorp. Men moet het geduld van een visser hebben, uren turen op zijn dobber, totdat die plots ondergaat en blijkt dat men een dikke snoek aan de haak heeft. Dit betekent: men met veel oude stukken doorgronden, veel frustraties ondergaan en niets vinden. Maar als men een belangrijke document vindt dat een nieuw licht werpt op de geschiedenis van zijn dorp, dan geeft dit een ongelooflijke vreugde.

Waarom houden mensen zich met heemkunde of lokale geschiedenis bezig? Mensen die geen affiniteit hebben met geschiedenis, kunnen misschien een beetje meewarig lachen met die heemkundigen. Zouden ze niet beter iets nuttigs doen, bv. vrijwilliger worden in een lokale vereniging, of gaan vissen?

De motivatie om zich met lokale geschiedenis bezig te houden, verschilt volgens mij nogal sterk van persoon tot persoon. Velen zijn begonnen als genealoog. Ze hebben de genealogie van hun familie opgezocht, maar op een bepaald moment is dit gedaan: er is niets meer te vinden. Ze voelen de drang om hun genealogie uit te breiden tot een familiegeschiedenis, het kale geraamte van namen en data opvullen met wat meer vlees. Of ze willen de sociale kaders waarbinnen hun voorouders leefden, beter leren kennen. De genealoog groeit aldus door tot heemkundige/lokale geschiedkundige.

Vele heemkundigen zoeken naar hun wortels, hun identiteit, hun inschakeling in de ketting van generaties, en hopen daar een gevoel van verworteling en identiteit te vinden. Ik weet niet in hoeverre ik persoonlijk mezelf in deze motivatie kan vinden. Ik zoekt het ruimer: de wortels opzoeken van de identiteit van het Vlaamse volkje, waarmee ik in een haat-liefde ben verwikkeld. Ja,wij waren een volk van keuterboertjes en landarbeiders, die in smerige boerderijtjes en lemen hutten woonden, waar een ongelooflijk armoede en een gebrek aan hygiëne heerste, die naar onze normen niet meer voorstelbaar zijn.

Voor mij heeft heemkunde nog een andere motivatie: die van de dedective. Het gaat om het zoeken naar zeer schaarse, moeilijk toegankelijke informatie. Om een vergelijking te geven: de informatie op internet is zo overvloedig, redundant en verdund, dit betekent het eindeloos herhauwen van altjd dezelfde informatie, en het van elkaar overschrijven. Het zoeken naar en het vinden van zeer schaarse informatie geeft het gevoel dat men echt iets kan toevoegen aan de stock van kennis van de mensheid, en dit geeft een ongelooflijk gevoel van vreugde.

En geloof me vrij: ik ben een zeer, zeer goede dedective. Mijn intuïtie weet altijd wel waardevolle informatie te vinden. Talloos zijn de gevallen waabij ik puur toevallig zeer belangrijke informatie vond. Ja, ik sta in een rechte lijn tot Jacques Frost, Inspector Lynley en Commissaris Barnaby. Hoe moeilijk ook, ik weet altijd de dader te vinden (symbolisch gesproken natuurlijk)...

 

14:40 Gepost door Hagelandia in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

Commentaren

Knap gezegd en spreekt aan. Mag ik jou tekst (licht bewerkt)gebruiken in een ledenblad van de plaatselijke heemkundige kring, natuurlijk mits bronvermelding en u een exemplaar te bezorgen en vooraf toestemming over de aanpassing van de tekst. Indien mogelijk, graag u naam. Dank bij voorbaat. Mvg, Marcel

Gepost door: Marcel Verbeeck | 05-03-11

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.