06-03-13

Vagebonden in het Hageland

Enkele vagebonden, aangehouden in het Hageland door de compagnieën van de Provoost-Generaal en de Drossaard van Brabant: 

  • Armand Dumont, 48 jaar, geboren in het Land van Luik, zonder beroep en domicilie, in november 1774 aangehouden te Hakendover wegens bedelarij en banbreuk.
     
  • Adrien Léopold Zelvallée, 50 jaar, geboren in Henegouwen, wever, zonder domicilie, in januari 1775 aangehouden te Glabbeek als zwerver en verdacht van enkele excessen bedreven te hebben.
     
  • M. Melon, geboren in het Land van Luik, zonder beroep en domicilie, op 29 mei 1775 aangehouden te Wommersom, voor de tweede keer verbannen op straffe van geseling.
     
  • Marie-Françoise Kalckhoven, geboren in het Land van Luik, zonder beroep en domicilie, in mei 1775 aangehouden te Wommersom wegens bedelarij, verbannen op straffe van geseling.
     
  • Jean Rota, 78 jaar, geboren in Walef St.-Georges, zonder beroep, op 20 mei 1775 aangehouden te Budingen, verbannen op straffe van geseling.
     
  • Joseph Baltazar, geboren in het land van Luik, zonder domicilie, op 23 mei 1775 aangehouden te Geetbets, veroordeeld tot geseling en verbanning.
     
  • Pierre François Rycke, 32 jaar, geboren in Chevreux, Land van Limburg, zonder beroep en domicilie, wegens bedelarij en banbreuk.
     
  • Joannes Michiels, op 10 februari 1776 aangehouden te Binkom, wegens diefstal. Hij is gevonnist; Hij is het  ten aanzien van wie ik de eer heb gehad te spreken met meneer de procureur-generaal over ons meningsverschil. 

Bron: Rijksarchief Anderlecht, Officie-Fiscaal, Portefeuilles, nr. 10.287.

08:21 Gepost door Hagelandia | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

03-03-13

Ordonnatie over de bedelarij en de vagabondage (1765)

Hier de ordonnantie van keizerin Maria Theresia over de bedelarij en de vagabondage van 14 december 1765. 

Het vertalen van 18de-eeuwse wetten, in complex, formeel Frans naar hedendaags Nederlands is een excellente vertaaloefening. Momenteel volg ik het laatste jaar Frans, in juni heb ik de hoogste niveau 's van taalkennis van het Frans en het Engels op zak. Alleen voor het Duits mis ik nog één jaar. Zeg nu nog eens dat ik niet de raadgeving van koning Albert opvolg, om zich te interesseren aan culturen buiten de onze...

De bedelarij is enorm aangegroeid in deze landen door het grote aantal vagebonden van beide geslachten die er zich verspreid hebben. Hun aantal neemt elke dag toe, niettegenstaande de voorzorgen die door de vorige ordonnanties over deze materie genomen zijn. In overweging nemend dat het kwaad voortspruit uit het feit dat de bedelaars blijven rondzwerven in deze landen, wat enkel kan toegeschreven worden aan de niet-uitvoering van het edict van 12 januari 1734, en vanuit de wil om een deel van van de politie te herstellen die zo essentieel is voor de goede orde, voor de rust en de openbare veiligheid, hebben wij, op advies van onze zeer beminde en getrouwe chef en president en de leden van onze Geheime Raad en op raad van onze zeer beminde en zeer geliefde schoonbroer en kozijn Karel-Alexander, hertog van Lotharingen en Bar, grootmeester van de Duitse orde in Duitsland en Italië, maarschalk van de legers van het Heilig Roomse Rijk en van onze legers, onze luitenant, gouverneur et kapitein-generaal van de Nederlanden, hebben wij beslist, bevolen en verklaard en verklaren wij bij deze:

1. Alle bedelaars, vagebonden en mensen zonder bestaansmiddelen, die niet geboren zijn in deze landen, moeten zich binnen de vijftien dagen na de publicatie van dit edict terugtrekken uit de landen van onze heerschappij, op straffe van gegeseld te worden op bevel van de justitie van de plaats waar ze gearresteerd zijn, voor de eerste keer, en andere arbitraire straffen voor de tweede keer.

2. Wij verklaren als vagebonden en mensen zonder bestaansmiddelen diegenen die zich niet in één of andere dienst bevinden of die geen beroep hebben, of die geen handel of ambacht bedrijven.

3. Wij willen dat de bedelaars, vagebonden en mensen zonder bestaansmiddelen, geboren in deze landen, zich binnen dezelfde termijn van vijftien dagen terugtrekken, op bovengenoemde straf, naar hun respectieve geboorteplaatsen, of daarnaartoe waar ze het recht hebben verworven om te wonen, het zij door huwelijk, het zij  op een andere manier.

4. De bedelaars, geboren in deze landen, die sterk genoeg zijn en in staat om hun brood te verdienen door te werken, mogen niet meer bedelen, maar zijn verplicht, binnen een maand na hun terugkeer, aan de gerechtstofficier en de wethouders een verklaring af te leggen dat ze een dienst, beroep, handel of ambacht hebben, of dat ze de middelen hebben om in hun levenonderhoud te voorzien zonder te bedelen, op straffe van gearresteerd en opgesloten te worden in de gevangenis op water en brood.

5. Als de bedelaars die in staat zijn te werken, binnen de termijn van één maand na hun vrijlating, geen verklaring geven dat ze in staat zijn om hun brood te verdienen, of in hun levensonderhoud te kunnen voorzien op bovenvermelde manieren, zullen ze uit de landen van onze heerschappij verbannen worden door de justitie van de plaats waar ze gearresteerd werden, op straffe van geseling, de eerste maal, brandmerking met een gloeiend ijzer, de tweede keer, en nog zwaardere straffen, de derde keer.

6. Zij die werkelijk arm zijn, geboren in deze landen, en niet in staat te werken, het zij door hun leeftijd,  of lichamelijke gebrekkigheid, mogen aalmoezen vragen in de stad, parochie of dorp waar ze geboren zijn of wonen, op voorwaarde dat ze voorzien zijn van een attest van de pastoor en de armenmeesters, en het kenteken dragen dat men daartoe aflevert in de gemeenten waar dit de gewoonte is, zonder dat genoemde bedelaars mogen bedelen in andere steden, parochies of naburige dorpen, zelfs niet onder voorwendsel van feesten, processies of wijdingen, op straffe van, gedurende zes weken, op water en brood in de gevangenis opgesloten te worden, de eerste keer, en verbannen te worden uit onze heerschappij, de tweede keer, en de andere hogervernoemde straffen.

Artikel 7-14 nog te vertalen.

 

10:27 Gepost door Hagelandia | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |