14-02-15

Katholieke en liberale interpretaties van den Boerenkrijg

"In zijne "Guerre des Paysans", zooals elders, is Orts [liberaal auteur] een man van het nieuwe licht [cursief in origineel], in geweten overtuigd, dat de stralen der zon van 1789 [de conservatieve Brabantse Revolutie?] en 1798 [de Boerenkrijg] onze Jongens begoochelden. Werden er in dit laatste jaar Belgen gevonden, die voor het oude recht, voor het Katholieke Geloof en voor den Keizer ten velde trokken, het konden niet zijn, volgens hem, dan de Luxemburgers alleen [de achterlijke Luxemburgers?]. Al de overigen [de niet-Luxemburgers] hadden geproefd aan het lokaas van 1789 en waren verlekkerd op die kostbare spijze, door de Franschen opgediend [de voordelen van de Franse Revolutie].(...)

Ook dachten onze oorlogvoerende Jongeren [volgens Orts] niet aan den Keizer, het land van den oude slenter. Indien zij dapper vochten, het was omdat al de vrijheden, ook de rechtmatige vrijheid van den godsdienst, deerlijk werden gekrenkt door de Republikeinse meesters van die dagen. Aldus Orts in zijnen Boerenkrijg.

Voor ons [de katholieke auteur Gebruers] integendeel, is en blijft de Boerenkrijg eene laatste en heldhaftige poging, ondernomen om onder het beheer van Oostenrijk de oude Christene instellingen wederom in voege te brengen, voornamelijk om de wettige voorrechten van den katholieken Godsdienst te handhaven, une dernière tentative d' ancien régime. En moesten de tijden wijzigingen vorderen in deze instellingen, de wijzigingen zouden worden ingevoerd, zonder daarom de oude grondbeginselen volkomen af te breken."

Uit: P. F. GEBRUERS, Eenige aanteekeningen over den besloten tijd en en Boerenkrijg in de Kempen, dl. 2, Geel, 1900, p. 139-140. De Turnhoutse pastoor verwijst hier naar A. ORTS, La Guerre des Paysans, 1798-1799, Brussel, 1863, om zijn stellingen te weerleggen. Het werk van de liberaal Orts was de eerste wetenschappelijke publicatie over de Boerenkrijg. Het citaat van priester Gebruers legt de 19de-eeuwse tegenstelling bloot tussen de liberale en katholieke interpretaties van de Franse Revolutie en de Boerenkrijg. De levensbeschouwelijke tegenstelling katholiek/liberaal of katholiek/vrijzinnig was één van de diepe breuklijnen in het België van de 19de eeuw. Op die breuklijn entte zich later nog de tegenstelling Vlaamsgezind/Belgisch (maar Vlaamsgezind betekende toen nog niet anti-Belgisch).

13:22 Gepost door Hagelandia | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.