16-05-15

Rookverbod in 1740

In 1740 was het tabak roken in Tervuren blijkbaar ingeburgerd geworden. Inderdaad, de schepenen van deze vrijheid verwijzen in de aanhef van een ordonnantie over de brandveiligheid, naast het niet schoonmaken en vegen van de schouwen, naar de tabaksrokers, "waarvan het aantal zodanig is aangegroeid, dat men bijna geen enkele werkman of pachter zonder pijp in de mond ziet, met zulke genegenheid dat ze zich er niet van kunnen onthouden in de schuren, stallen, op de mesthopen, op de daken van huizen of gebouwen bedekt met stro". Daarom gebieden de wethouders eenieder om hun schouwen te doen vegen, en verbieden zij het roken (waarbij niet zo duidelijk is of het om een algemeen rookverbod gaat, of dat het verbod enkel geldt voor brandgevaarlijke ruimten zoals stallen, schuren, etc.)

(Bron: E.J. DAVIDTS, in Eigen Schoon en de Brabander, 1956, p. 368-369)

09:24 Gepost door Hagelandia | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

09-05-15

Gedwongen lening jaar IV kanton Zoutleeuw

Nauwelijks waren de Zuidelijke Nederlanden bij het revolutionaire Frankrijk geannexeerd, toen de Franse gezagsdragers beslisten dat er een 'gedwongen lening' zou komen op de 'gegoede burgers' (wet van 19 frimaire jaar IV, 14 december 1795). Als vuistregel nam men aan dat de gegoede burgers of citoyens aisés tot de één kwart hoogst belasten of belastbaren van ieder departement behoorden. Naast de objectief vaststelbare belastingbasis, speelde er ook het principe van de algemene bekendheid, la notoriété publique, het belang van de publieke opinie. Men legde immers de nadruk op het belang van de nieuwe rijken sinds de revolutie (bv. de opkopers van zwart goed). De gedwongen leners werden volgens hun vermogen ingedeeld in 16 klassen, van de eerste klasse, de minst rijken, tot de 16e klasse, de rijksten. 

Hier geef ik de gegevens over de gedwongen lening voor het kanton Zoutleeuw: naam, beroep, woonplaats, belastingbedrag in livres en belastingklasse. Er zijn ook gemeentelijke fiches voor de rijksten van elke gemeente, waarin hun fortune apparente en vermoedelijk inkomen geschat worden. Al die gegevens geven een goed beeld van de rurale elite van het kanton Zoutleeuw aan het eind van het Ancien Régime, of het begin van de moderniteit. 

Les soeurs grises, Léau, 1200 livres,  15de klasse

Jacques Corthouts, cultivateur marchand, Léau, 1200 livres,  15de klasse

L.? Vandenessche, cultivateur, Bosch commune de Léau, 1200 livres,  15de klasse

Charel Rouchet, cultivateur, Wezer sous Léau, 1200 livres,  15de klasse

Les enfants Lowet, cultivateur, Orsmal, 1200 livres,  15de klasse

Jacques Vanderschouwen?, cultivateur d' une ferme de Duras, Graesen, 1200 livres,  15de klasse

Jean Antoine Arnouts, idem, Neerlinter, 1200 livres,  15de klasse

Jean Louriers, idem, Wommersom, 1200 livres,  15de klasse

Vandormael, cultivateur, Wommersom, 1200 livres,  15de klasse

Schrijnenmaekers, rentier, Dormael, 1200 livres,  15de klasse

Berwaerts, rentier, Geetbets, 1200 livres,  15de klasse

Louis De Hertoghe, cultivateur, Weze sous Léau, 1200 livres,  15de klasse

La veuve Vandenpoel, cultivateur, Bosch commune de Léau, 1000 livres,  13de klasse

La veuve Vandenvinne, cultivateur et brasseur, Neerlinter, 1000 livres,  13de klasse

P.J. Dehertoghe, notaire, Léau, 900 livres,  12de klasse

Veuve Luyten, cultivateur, Léau, 900 livres,  12de klasse

Jean Goossens, cultivateur, Wezer sous Léau, 900 livres,  12de klasse

La veuve Lowet, cultivateur, Orsmael, 900 livres,  12de klasse

Le curé, cultivateur, Rummen, 900 livres,  12de klasse

Struys, locataire du château et des biens, Budingen, 800 livres,  11de klasse

Arnouts Père, cultivateur, Geetbets, 800 livres,  11de klasse

Veuve Goossens, cultivateur, Halle, 800 livres,  11de klasse

Henri Vandenweyer, cultivateur, Budingen, 700 livres,  10de klasse

N. Daenen, béguine, Léau, 600 livres,  9de klasse

Jean Vandenputte, notaire, Léau, 600 livres,  9de klasse

G. Janssens, cultivateur, Léau, 600 livres,  9de klasse

P.? Grants, locataire du chäteau et biens, Rummen, 600 livres,  9de klasse

Claes Weggers, cultivateur, Rummen, 600 livres,  9de klasse

Lambert Maha?, cultivateur, Rummen, 600 livres,  9de klasse

Les enfants Vanthienen, cultivateur, Graesen, 600 livres,  9de klasse

Buytenaecken prêtre, cultivateur, Halle, 600 livres,  9de klasse

Arnold Jacobs, cultivateur, Geetbets, 600 livres,  9de klasse

Renier Goossens, cultivateur, Halle, 600 livres,  9de klasse

Vanvuchelen, ci-devant secrétaire Bets, Neerlinter, 500 livres,  8de klasse

Pierre Duarta, cultivateur, Geetbets, 500 livres,  8de klasse

Goossens, curé et cultivateur, Halle, 400 livres,  7de klasse

Veuve Vantilt, cultivateur, Rummen, 300 livres,  6de klasse

M. Quaetspeerts, cultivateur, Rummen, 300 livres,  6de klasse

Theodore Arnouts fils, cultivateur, Geetbets, 300 livres,  6de klasse

Jean Mosoy, cultivateur, Rummen, 200 livres,  5de klasse

Pierre Schats, cultivateur, Rummen, 200 livres,  5de klasse

Antoine Dendas, cultivateur, Rummen, 200 livres,  5de klasse

Pol Schuermans, cultivateur, Rummen, 200 livres,  5de klasse

Jean Mickmans, cultivateur, Rummen, 100 livres,  4de klasse

George Vandermeeren, cultivateur, Rummen, 100 livres,  4de klasse

Mich. Houbrechts, cultivateur, Rummen, 100 livres,  4de klasse

H. Frenteur?, cultivateur, Rummen, 50 livres,  1de klasse

Bron: RA Anderlecht, Dijledepartement, nr. 1374
K.Vanden Abeele, De gewongen lening van het jaar IV (1795-1796): haar nut voor de sociale geschiedenis van Leuven onder Frans bewind, IUCHG, 31, Leuven, 1963. Gebaseerd op zijn licentiaatsverhandeling aan de KULeuven, 1962. Daar vindt men nominatieve gegevens over de gegoede stand in Leuven.

09:43 Gepost door Hagelandia | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |