25-09-09

De boeren van Kerkom in 1790-1792

Zie mijn vorige bijdrage over de strotelling van 1792. Hier geef ik de inwoners van Kerkom (Boutersem) die stro bezitten, volgens de telling in opdracht van de Staten van Brabant, om te onderzoeken welke dorpelingen stro aan het leger kunnen leveren. Er zijn 22 inwoners die stro bezitten, met een totale hoeveelheid van 191.000 pond. Hun aandeel in de totale bevolking berekenen we aan de hand van de volwassen mannelijke bevolking volgens de volkstelling van 1784: 22 op 137 is 16 %.

Liste begrypende de opregte quantiteyt van Terwe, Coren, Haver en Gerste Stroey door ons Wethouderen van Kerkom bevonden onder onse Jurisdictie, volgens Acte van locaele Visitatie door ons genomen den 17den meert 1792

Boeren met > 20.000 pond stro
Jacobus Wera: 25.500

Boeren met 15.000-20.000 pond stro
Jacobus Van Welde, sone Arnoldi: 19.000
Joannes Tillens: 18.500
Petrus Van Parijs: 17.000
 
Boeren met 10.000-15.000 pond stro
Joannes Villers: 14.000
Weduwe Jan Swinnen: 13.500 
Andreas Van Gramberen: 13.000
Geraard Pardon: 13.000

Boeren met 5.000-10.000  pond stro
Jacobus Van Welde, sone Jacobi: 8.500 
Cornelius Vander Waeren: 8.500
Weduwe Andries Kelcom: 8.050
Joannes Roelants, senior: 6.600
Lucas Geens: 6.050
Joannes Ons: 6.000
Jan Baptist Van Welde: 5.500 

Boeren < 5.000 pond stro
Jacobus Ons: 4.750
Jacobus Roelants, sone Henrici: 2.300
Jan Baptist Van Esch: 1.800 
Joannes Brige (?): 1.500
Anthoen Plis (?): 800
Mathias Coenen: 200

Van deze 22 personen uit de strotelling van maart 1792 kunnen er 7l geïdentificeerd worden in de petitie Declaratie van de Belgike Volkeren uit januari 1790. Er liggen twee jaren tussen deze tellingen, zodat personen overleden of verhuisd kunnen zijn. Andries Kelcom leeft nog in 1790, en wordt in de strotelling van 1792 door zijn weduwe vertegenwoordigd. Jacobus Wera, Jacobus Van Welde en Joannes Ons zijn schepenen van Kerkom volgens de telling uit 1790. Lucas Geens wordt in de petitie vermeld als molder. In de strotelling van 1792 zijn er twee Roelants'en, Jacobus Roelants senior, en Jacobus Roelants, sone Hendrick. Wie daarvan moeten we toewijzen aan de Jacobus Roelants in de petitie? Hier doet zich het belangrijkste probleem voor in de vergelijking van tellingen: het identificeren van individuen met dezelfde voornaam en familienaam. Soms moet je toegeven dat je het niet kan weten. Dit is intellectueel eerlijker dan arbitrair te beslissen voor hetgeen je het best uitkomt.

Qua alfabetisatieniveau is de genoemde Jacobus Roelants in de petitie uit 1790 een randgeval: hij plaatst wel een handtekening, maar met de nodige bibber. Wellicht kon hij niet schrijven en had hij het kunstje geleerd om zijn handtekening onder officiële documenten te plaatsen, omdat kunnen schrijven een groot sociaal prestige had. Petrus Van Parijs is de enige stroboer die in de petitie zijn handtekening niet kon plaatsen.

Bronnen

De strotelling voor Kerkom is terug te vinden in Rijksarchief Anderlecht, Staten van Brabant, Cartons, nr. 283/5. De petitie Declaratie van de Belgike volkeren in hetzelfde fonds, nr. 147.